X-RAY - De kracht van het röntgenzicht

X-RAY is de allereerste tentoonstelling die zich volledig richt op het fenomeen van röntgenstraling en de culturele en artistieke aspecten van het röntgenbeeld.

Vanaf eind 1895 verspreidde de uitvinding van de nieuwe stralen, die door het onzichtbare heen drongen, zich in zeer korte tijd over de hele wereld en ontketende een storm van enthousiasme bij natuurkundigen, artsen en een geïnteresseerd publiek.

De tentoonstelling X-RAY toont onder andere het brede spectrum van de röntgentechniek en haar toepassingen, van de eerste röntgenfoto's en laboratoriumopstellingen tot historische röntgenapparaten, de kristallograaf voor materiaalonderzoek en de pedoscoop, waarmee vanaf 1920 de juiste schoenmaten werden bepaald, tot röntgensatellieten zoals eROSITA, die tegenwoordig zwarte gaten en sterrenstelsels in de ruimte onderzoeken. Of het nu gaat om dichtbij of veraf, het gaat altijd om het doorlichten van levenloze en levende materie. Iconisch wordt het röntgenzicht in de “Gläserner Mensch” (glazen mens), eind jaren twintig ontwikkeld door het Deutsches Hygiene-Museum in Dresden, die de complexe opbouw van het menselijk lichaam van binnenuit op voorbeeldige wijze zichtbaar maakt.

De creatieve middelen van wereldwijd actieve kunstenaars die werken hebben gemaakt met behulp van röntgenstralen, röntgenfoto's of geïnspireerd door röntgenstraling, variëren van het gebruik van originele röntgenfoto's die zijn bijgesneden, overschilderd, bewerkt met verschillende materialen en kleuren, aangevuld en gecollageerd, tot digitale vergrotingen die worden gebruikt als sjabloon voor glas-in-loodramen tot grafische simulaties van het fenomeen. Radiologische motieven duiken op als onderdelen in schilderijen, sculpturen en grafische werken. Schedelmotieven als vanitasmotief en skeletten zetten de lange traditie van memento mori en dodendans op een heel eigen manier voort.